A- A A+
Ақкөл ауданының әкімшілігі Ақкөл ауданының әкімшілігі
Жинақтарымыздың сақталуы және табысы

Бүгiн сiз инвестициялық қызмет, инвестициялық табыс және сiз бен бiздiң жинақтарымызды сақтау кепiлi туралы БЖЗҚ-дан 5 анағұрлым өзектi мәселелерге жауап аласыздар.

1. Зейнетақы жинақтарын төлейтiн кезде құнсыздану деңгейi ескерiледi ме, жинақтарды қорғайтын қандай да бiр кепiлдiк бар ма?

«Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы» ҚР Заңының 5-бабына сәйкес мемлекет алушыларға зейнетақы төлемдерiне құқығын алған сәттегi инфляция деңгейiн ескере отырып БЖЗҚ-дағы мiндеттi зейнетақы жарналарының, мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналарының сақталуына жарналардың нақты енгiзiлген мөлшерiнде кепiлдiк бередi.

Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2014 жылғы 10 сәуiрдегi № 341 қаулысымен бекiтiлген Зейнетақы төлемдерiн алушыларға бiрыңғай жинақтаушы зейнетақы қорындағы мiндеттi зейнетақы жарналарының, мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналарының нақты енгiзiлген мiндеттi зейнетақы жарналары, мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналары мөлшерiнде сақталуы бойынша мемлекет кепiлдiктерiн инфляцияның деңгейiн ескере отырып, орындау қағидасында кепiлдiк таралатын тұлғалар тiзiмi белгiленген, олар:

1. зейнет жасына толған сәтте (63 жасқа толған ерлер, 58 жасқа толған әйелдер);

2. егер мүгедектiгi мерзiмсiз болып белгiленсе, бiрiншi және екiншi топтардағы мүгедектер;

3. Қазақстан Республикасынан тыс жерлерге тұрақты тұруға кеткен шетелдiктер мен азаматтығы жоқ адамдар.

Айырмашылық төлемiне құқығы бар тұлға қайтыс болған жағдайда, айырма төлемiнiң сомасы мұрагерге Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексiнде белгiленген тәртiпте берiледi.

Төлем құқығын алған кезде әрбiр алушыға жинақтаушы зейнетақы жүйесiндегi бүкiл кезең үшiн табыстылық пен құнсыздану деңгейi жеке есептеледi. Егер инвестициялық табыс құнсыздану деңгейiнен асып түспесе, айырма мемлекеттiк бюджеттен салымшының банк шотына есептелетiн болады.

Қайта есеп алу үшiн тұрғылықты жерi бойынша ХҚО-ға («Азаматтарға арналған үкiмет» мемлекеттiк корпорация» КЕАҚ бөлiмшесi) барып сәйкестi өтiнiш толтыру қажет.

2. Қор қазақстандықтардың зейнетақы жинақтарын қалай және қайда инвестициялайды?

Заңға сәйкес БЖЗҚ-ның зейнетақы активтерiн сенiмгерлiк басқаруды ҚР ҰБ және БЖЗҚ арасында жасалған сенiмгерлiк басқару туралы шартының негiзiнде Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкi (бұдан әрi — ҚР ҰБ) жүзеге асырады.

Зейнетақы активтерiн инвестициялық басқару ҚР ҰБ Басқармасының 2016 жылғы 18 наурыздағы № 86 қаулысымен бекiтiлген Бiрыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының инвестициялық декларациясына сәйкес жүзеге асырылады. Бұдан басқа, инвестициялық шешiм Қазақстан Республикасының Ұлттық қорын басқару жөнiндегi кеңестiң ұсыныстарына сәйкес, оның iшiнде Қордың зейнетақы активтерiн орналастыруға рұқсат берiлген құралдардың тiзбесi бойынша қабылданады.

ҚР ҰБ инвестициялық стратегиясы ұзақ мерзiмдi келешекте табыстылықтың теңгерiмдiлiк деңгейiн қамтамасыз ету мақсатында теңгеге, сондай-ақ шетелдiк валютаға номиналданған түрлi қаржы құралдарына активтердiң түрленуiне негiзделген, сонымен қатар тәуекелдердi төмендету мақсатында түрлi қаржы құралдарына инвестициялауға бағытталған.

Бүгiнгi таңда зейнетақы активтерi мемлекеттiк бағалы қағаздарға, квазимемлекеттiк сектор компанияларының қағаздарына, ҚР эмитенттерiнiң корпоративтiк облигациялары мен акцияларына инвестицияланған, екiншi деңгейдегi банктердiң және шетелдiк банктердiң салымдарына, сонымен қатар сенiмдi шет ел эмитенттерiнiң құралдарына орналастырылады. Инвестициялық қызмет туралы ақпарат жүйелi түрде Қордың www.enpf.kz («Қор туралы» — «Инвестициялық қызмет» — «Зейнетақы активтерi инвестициялық портфелiнiң құрылымы», «Инвестициялық қызметке шолу») ресми сайтында жарияланады.

3. Осы жылы инвестициялық табыс қандай болмақ?

Ұзақ мерзiмдi кезеңге зейнетақы активтерiнiң болжалды инвестициялық табысына нақты есеп жасау мүмкiн емес. Инвестициялық табыс тұрақты шама емес және инвестициялық портфельдiң құрылымы мен қаржы құралдарымен жасалынатын операцияларға байланысты. Оның шамасы нарықтық жағдай, қаржы құралдарын қайта бағалау, валюта бағамдарының өзгеруi және т.б. осы сынды бiрқатар факторларға байланысты күн сайын өзгередi.

Салымшылардың (алушылардың) жеке зейнетақы шоттарына (ЖЗШ) есептелетiн инвестициялық табыс көлемiн жеке алып қарасақ, ол жинақтар көлемiне байланысты, яғни жинақтар көп болса және оларды толтыру кезеңдiлiгi тұрақты болғанда есептелетiн инвестициялық табыс та жоғары болады.

Дегенмен, БЖЗҚ өз салымшыларына enpf.kz сайтының «Электрондық қызметтер» бөлiмiндегi «Зейнетақы калькуляторы 1» құралын пайдалануды ұсынады. Оның көмегiмен мiндеттi зейнетақы жарналары есебiнен құрылған зейнетақы жинақтарынан төленетiн зейнетақы төлемiнiң көлемiн есептеуге болады. Бұл калькулятор жинақтаушы, ортақ, базалық, сондай-ақ ерiктi зейнетақыны болжалды есептеуге арналған. Есеп инфляцияның, инвестициялық табыстылықтың өсуi, жалақының өсуi бойынша болжамдарға негiзделген. Есеп нәтижесi оптимистiк, шынайы және пессимистiк сынды түрлi болжамды деректермен ерекшеленетiн үш сценарийде берiледi. Зейнетақы калькуляторы зейнетке шығар кезде күтiлетiн төлемдер туралы болжам жасауға мүмкiндiк бередi. Нақты түсiп отыратын зейнетақы жарналарының жиiлiгi зейнетке шығар кездегi зейнетақы төлемдерiнiң жиынтық сомасын есептеудегi негiзгi белгiлердiң бiрi болып табылады.

4. Ұзақ уақыт бойы жалақы алмадым, демек аударымдарда жасалған жоқ. Осы уақыт аралығында инвестициялық табыс есептелген жоқ па? Қандай жағдайларда ол есептелмейдi?

Инвестициялық табыс тұрақты түрде есептеледi. Ол күн сайын әрбiр қаржы күнiнiң соңында қаражаттарға оны тауысқанға дейiн, яғни егер адам зейнетке шықса да және оны алып жүрсе де, оның әлi де түртiлмеген жинақтарына инвестициялық табыс есептеле бередi.

БЖЗҚ осыған орай қызықты бiр оқиғамен бөлiстi: осыдан бiраз уақыт бұрын Қордың операциялық залына жас жiгiт жаңадан жұмысқа орналасқандықтан өз зейнетақы шартын жаңартуға келген. Ол бұған дейiн екi жыл бойы жұмыссыз жүрген екен және сәйкесiнше оның шотына жарналар түспеген. Оның өз есептерi бойынша оның жеке зейнетақы шотында 600 мыңнан астам теңге болуы керек едi. Алайда үзiндi көшiрменi алған жас жiгiт бiршама таңырқау күйде қалды: жұмыссыз жүрген көптеген айлар iшiнде оның шотындағы зейнетақы жинақтары 120 мыңға ұлғайған және барлығы 720 мыңнан астам теңгенi құрады. Егер де шот үнемi толтырылып тұрса, онда сандар көбейедi.

Есептелген инвестициялық табыс туралы ақпаратты бiрнеше тәсiл арқылы алуға болады, яғни үзiндi көшiрменi Қорға келiп өтiнiш бiлдiре отырып немесе электрондық не кәдiмгi пошта арқылы және сайт не ENPF ұялы қосымшасы арқылы да алуға болады.

5. Инвестициялық табысқа салық салынады ма?

Қор салымшыларының (алушыларының) зейнетақы жинақтарына, оның iшiнде Қазақстан Республикасының зейнетақы заңнамасымен көзделген жағдайлар (зейнет жасына толғанда, мерзiмсiз 1,2 топтағы мүгедектiгi белгiленсе және т.б.) орын алғанда ЖЗШ-дан төленетiн есептелген инвестициялық табысқа Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес салық салынады.

Осылайша, «Салық және бюджетке төленетiн басқа да мiндеттi төлемдер туралы» Қазақстан Республикасы Кодексiнiң (ҚР Салық кодексi) 160-бабының 3-тармақшасына сәйкес зейнетақы төлемдерi төлем көзiнен салық салынатын табысқа жатады.

ҚР Салық кодексiнiң 170-бабына сәйкес салық салынатын зейнетақы төлемдерi түрiндегi табысқа бiрыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры мiндеттi зейнетақы жарналары; мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналары; ерiктi зейнетақы жарналары есебiнен құрылған салық төлеушiлердiң зейнетақы жинақтарынан жүзеге асыратын төлемдер жатады. Алайда, Қазақстан Республикасының азаматы болып табылатын зейнет жасына жеткен салымшылар (алушылар) кесте бойынша немесе Қазақстан Республикасының аумағынан тысқары жерге тұрақты тұруға кетуiне байланысты кесте бойынша төлемдердi алған кезде, салық төленетiн табыс көлемiн кемiтетiн салық шегерiмдерiне құқылы. Басқалай айтқанда, табыс салығы барлық төлемге емес, тек оның бөлiгiне салынады. Түпкiлiктi салық сомасын анықтау үшiн «жыл үшiн зейнетақы төлемiнен» «белгiленген салық шегерiмiн» алып тастау қажет.

Бұдан басқа, Салық кодексiнiң 156-бабының 1-тармағының 13) және 13-2) тармақшаларына сәйкес азаматтардың кейбiр санаттарының ең төменгi жалақы мөлшерiнiң 75 еселенген шегiнде табысты түзетуге мүмкiндiгi бар.

1. Мемлекет зейнетақы жинақтарының сақталуына кепiлдiк бере ала ма?

«Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы» Қазақстан Республикасы заңының 5-бабына сәйкес мемлекет алушыларға бiрыңғай жинақтаушы зейнетақы қорындағы мiндеттi зейнетақы жарналарының, мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналарының инфляция деңгейiн ескере отырып, нақты енгiзiлген мөлшерiнде сақталуына кепiлдiк бередi. Яғни, зейнетақы жинақтары заң тұрғысында сенiмдi қорғалған.

Сонымен қатар Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң тиiстi қаулысымен зейнетақы төлемдерiн алушыларға бiрыңғай жинақтаушы зейнетақы қорындағы мiндеттi зейнетақы жарналарының, мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналарының нақты енгiзiлген мөлшерiнде сақталуы бойынша мемлекет кепiлдiктерiн инфляцияның деңгейiн ескере отырып, орындау Қағидалары бекiтiлген.

Бұл Қағидалар зейнетақы төлемдерiн алушыларға зейнетақы төлемдерiн алу құқығы туындаған шақта инфляцияның деңгейiн ескере отырып, нақты енгiзiлген мiндеттi зейнетақы жарналары, мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналары және бiрыңғай жинақтаушы зейнетақы қорында қалыптасқан зейнетақы жинақтарының сомасы арасындағы айырманы төлеу тәртiбiн айқындайды.

Қағидалардың 2 тармағына сәйкес айырма төлемi — зейнетақы төлемдерiн алу құқығы туындаған шақта инфляция деңгейiн ескере отырып, нақты енгiзiлген мiндеттi зейнетақы жарналары мен зейнетақы жинақтарының сомасы арасындағы айырма ретiнде айқындалған, республикалық бюджет қаражаты есебiнен төленетiн бiржолғы төлем.

Барлық қажеттi құжаттар «Азаматтарға арналған үкiмет» МК» коммерциялық емес акционерлiк қоғамына тапсырылған соң, мамандар жеке зейнетақы шотындағы жинақтар сомасының инфляцияны ескере отырып, келiп түскен зейнетақы жарналарының сомасымен салыстыру жұмысын жүргiзедi.

Мемлекет зейнетақы төлемдерiн алуға құқығы бар тұлғалардың барлығына айырма сомасын төлейдi. Зейнеткерлiкке шығу негiзiне (жасына немесе мүгедектiгiне байланысты) байланысты шектеулер қарастырылмаған.

2. Жеке зейнетақы шотының жай-күйi туралы азаматтарға мiндеттi түрде хабарлау науқаны қаншалықты жиi өткiзiледi?

Жеке зейнетақы шотының жай-күйi туралы «БЖЗҚ» АҚ салымшылары мен алушыларына мiндеттi хабарлау науқаны жыл сайын, есептiк жылдан кейiнгi жылдың басында жүргiзiледi.

Жеке зейнетақы шотының (ЖЗШ) жай-күйi туралы ақпарат тегiн берiледi, ал оны алу тәсiлiн салымшылар мен алушылар өз ерiктерiмен таңдайды.

Үзiндi-көшiрме салымшылардың (алушылардың) ЖЗШ ашу туралы өтiнiшiнде, зейнетақымен қамсыздандыру туралы шартта немесе хабарлау тәсiлiн өзгерту/анықтау туралы қосымша келiсiмде көрсетiлген мекенжайға, оның iшiнде электрондық мекенжайға жiберiледi.

Егер салымшы (алушы) мекенжайын өзгертсе және бұл туралы өткен жылдың 31 желтоқсанына дейiн Қорға хабарламаса, онда 2016 жыл бойынша жiберiлген үзiндi-көшiрме Қорға қайтып келедi. Одан басқа, бұл жағдайда БЖЗҚ-ның ағымдағы зейнетақы заңнамасына сәйкес алдағы жылы үзiндi-көшiрменi жiбермеуге құқығы бар.

Естерiңiзге сала кетелiк, салымшы (алушы) белгiленген тәртiпте Қордың өз мiндеттемесiн орындауға әсер ететiн өзгерiстер жайында, осындай өзгерiстер орын алған күннен бастап 10 жұмыс күнi iшiнде хабарлауға мiндеттi («Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы» ҚР Заңының 39-бабының 4 тармағының 1 тармақшасы).

Мұндай өзгерiстерге егер тиiстi хабарлау тәсiлi таңдалған болса, электрондық және пошталық мекенжайлардың өзгергендiгi жатады.

БЖЗҚ ағымдағы жылдың 1 қаңтарындағы не хабарлау тәсiлiн өзгерту (анықтау) туралы келiсiмде көрсетiлген кезең аяқталғаннан кейiнгi айдың бiрiншi күндегi жағдай бойынша салымшының (алушының) ЖЗШ-ында ақша болмаған немесе хабарлау тәсiлi таңдалмаған жағдайда салымшыға (алушыға) зейнетақы жинақтарының жай-күйi туралы ақпарат жiбермейдi.

2016 жылы шамамен 1,6 млн. салымшы (алушы) үзiндi-көшiрме ала алмады. Өйткенi, олардың ЖЗШ жай-күйi туралы хабарлау тәсiлi таңдалмаған. БЖЗҚ мамандары салымшыларды өздерiнiң жеке деректерiн өзгерту және/немесе хабарлау тәсiлiн таңдау бойынша Қордың дербес қызмет көрсету орталықтарына жүгiнуге шақырады.

3. Қордың есептемелерi және көрсеткiштерi туралы мәлiметтердi қайдан алуға болады?

Қор қызметiнiң маңызды көрсеткiштерi ай сайын www.enpf.kz сайтында жарияланып отырады.

Қазақстан Республикасының ағымдағы зейнетақы заңнамасына сәйкес БЖЗҚ-ның зейнетақы активтерiн ҚР Ұлттық Банкi басқарады.

Ұлттық Банктiң инвестициялық қызметiнiң нәтижесiмен Қордың www.enpf.kz сайтынан танысуға болады.

Сондай-ақ ҚР Ұлттық Банкiнiң мәлiметтерi бойынша зейнетақы активтерiн инвестициялық басқару бойынша ақпараттар ай сайын жаңарып отырады. Барлық құжаттар хронологиялық тәртiпте жарияланады және қазақ, орыс және ағылшын тiлдерiнде жүктеуге қол жетiмдi. БЖЗҚ тоқсан сайын пайдалар мен шығындар және бухгалтерлiк теңгерiм туралы мәлiметтер жариялап отырады. Сонымен қатар жыл сайын сыртқы аудиттi жүргiзу нәтижесi бойынша есептеме жариялайды.

4. БЖЗҚ-ның қандай негiзгi мiндеттемелерi бар?

БЖЗҚ — мiндеттi зейнетақы жарналары, мiндеттi кәсiптiк зейнетақы жарналарын тартумен айналысатын жалғыз ұйым және азаматтардың таңдауы бойынша ерiктi зейнетақы жарналарын да қабылдайды.

Зейнетақы Қоры салымшылдардың жеке зейнетақы шоттарын есепке алу және зейнетақы жинақтары есебiнен зейнетақы төлемдерiн жүзеге асыруға мiндеттi.

БЖЗҚ-ны құрудың негiзгi мiндеттерi мен мақсаттары:

- салымшылардың зейнетақы шоттарын тиiстi есепке алу, салымшылардың табиғи қозғалысына байланысты (шет елге шығу, зейнеткерлiк жасқа жету және т. б.) өзгерiстердi дер кезiнде енгiзу және зейнетақы жарналарын жүзеге асыру, зейнетақы активтерiн инвестициялау бойынша ақпараттық-түсiндiру жұмыстарын жүргiзу;

- зейнетақы активтерiнiң инвестициялық табыстылығын қадағалау;

- зейнетақы жинақтарын төлеудi жүзеге асыру.

5. Бiрыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына, тiптi шетелден хабарласып қажеттi ақыл-кеңестi қалай алуға болады?

БЖЗҚ-ның басты мiндеттерiнiң бiрi — Қордың салымшылары мен алушыларына сапалы қызмет көрсету және оларға лайықты ақыл-кеңес беру. Бұл үшiн бiз көптеген ыңғайлы және қарапайым құралдарды жасап қойдық. Қор мамандарынан сапалы кеңес алу үшiн, Қазақстан Республикасының азаматтары 1418 тегiн қысқа нөмiрi бойынша Қордың байланыс орталығына хабарласулары керек.

Сондай-ақ бiздiң www.enpf.kz сайтында «онлайн кеңесшi», «онлайн хабарласу» және керi байланыс қызметтерi жұмыс iстейдi. Бұл қызметтер Қазақстан азаматтарына және шетелдiк азаматтарға да өте пайдалы.

«Онлайн кеңесшi» қызметi сайттың барлық парақшаларында қолжетiмдi. Онлайн режiмiнде қоңырау шалу үшiн «электронды қызметтер» бөлiмiне кiру қажет (стационарлық компьютерлер үшiн микрофоны бар гарнитура керек). Қоңырау шалу тегiн, алайда ол интернет трафик есебiнен жүргiзiледi. Бұл ұялы құрылғылар арқылы қоңырау шалғанда қосымша шығынға әкелуi мүмкiн.

Осы бөлiмде онлайн форманы пайдалана отырып Қорға өтiнiш жiберуге болады. Мамандар қысқа мерзiмде толыққанды жауаптар әзiрлеп, оларды сұрақ қоюшылардың электронды поштасына жiбередi.

Мақаланың шыққан күні: 21.12.2017 17:02
Парақтағы соңғы өзгерістер: 21.12.2017 17:02
Қаралым саны: 1704

egov.kz - мемлекеттік қызметтер және ақпарат онлайн

 

@2019 Ақкөл ауданының әкімшілігі
Яндекс.Метрика

Пошталық мекенжайы:

Телефон:

Факс:

Электрондық пошта адресі:

Ақкөл қаласы, Нұрмағамбетов көшесі 94,
индекс: 020100

8 (716-38) 2-02-82;

8 (716-38) 2-06-31;

akkol_kanz@akmo.kz