A- A A+
Ақкөл ауданының әкімшілігі Ақкөл ауданының әкімшілігі
Жадынама

Тасқын су, су тасқыны және ерiген су

Жыл сайын көктемгi кезеңде мемлекеттiк құрылымдар елдi мекендердi су басуды алдын алу бойынша жұмыс жүргiзуде.

Тасқын су және су тасқыны не екенiне нақты анықтама талап етiледi, жыл сайын тұрғын үйлердi су басу себептерiн талдау және әр түрлi өңiрлердегi ұйымдардың, халыққа осы көктемгi құбылыстарды толығымен алдын алу мүмкiн бе екендiгiн түсiндiру.

Тасқын сумен және су тасқыны — кәдiмгi маусымдық табиғи құбылыстар, пайда болуын және олардың алдын алуға болмайды, адамдардың тiршiлiк әрекетiне олардың терiс әсерiн алдын алу үшiн тек жағдай жасауға болады.

Тасқын су — жыл сайын қайталанатын бiр маусымда өзендердiң деңгейiн көтеру ұзақ салыстырмалы тудырады; ол, әдетте, су жайылмасының және су арнасының шығуымен жүредi.

Су тасқыны — өзен режимiнiң фазасы, әр түрлi жыл мезгiлдерiнде бiрнеше рет қайталануы (әдетте, қысқа мерзiмдi) шығындарды өсiрумен және су деңгейлерi қарқынды сипатталады, жаңбыр жауады, қардың еруiне кезiнде қар жаууы бұзылып, су қоймалары суды жаппай төгуi болды.

Су тасқынының ұзақтығы бiрнеше сағаттан бiрнеше тәулiкке үлеседi. Айтарлықтай су тасқыны су басуды тудыруы мүмкiн.

• Тасқын су және су тасқынымен су астында қалған елдi-мекендерде болдырмау үшiн не iстейдi.

Көпжылдық тәжiрибе негiзiнде Қазақстанда қауiптi тасқын учаскелерi анықталған, жыл сайын әкiмдiктермен жаңа құрылыстарды салу бойынша және қолданыстағы қорғаныш бөгеттердi жөңдеу iс-шаралар жүргiзiледi, олар өзеннiң қауiпсiз өткiзу қабiлетiн ұлғайтуға мүмкiндiк бередi және елдi мекендердi су басуға жол бермеу.

Қазгидрометтiң болжамына сәйкес, су қоймаларында көктемгi кезеңiнде өзендердiң сыйымдылығы айқындалады, жыл сайын судың деңгейi төмендеп және тасқын су және су тасқынын қабылдау үшiн қоры құрылады, яғни «үлкен» гидротехникалық құрылыстар есебiнен төмен су сағасынан және су қоймасына ағызылады, тек қауiпсiз су көлемi келiп түседi.

Сонымен қатар, болуы мүмкiн жағдайларға, тасқын судың көлемi мен жылдамдығы келгенде, су қоймасының көлемi еркiн асады және оның толып кетуiн болдырмау мақсатында және жаппай шығарындыларының бұзылуы жүзеге асырылады.

Күштi су тасқыны Қазақстан Республикасында елдiң барлық дерлiк өңiрлерiнде тiркеледi, ең iрiлерi: 2011 ж. Батыс-Қазақстан облысы, 2013 ж. Қостанай облысы, 2014 ж. Ақмола және Солтүстiк-Қазақстан облысының, 2014-2015 жылдары Қарағанды облысында.

2010 жылға дейiн жыл сайын Қызылорда және Оңтүстiк Қазақстан облыстарында Сырдария өзенiнiң алабындағы елдi мекендердi су басуы орын алады. Алайда, Көксарай контррегуляторды сумен пайдалануға осы аймақтардың қауiпi үшiн алынып тасталған.

Жоғарыда айтылған iрi төтенше жағдайлар тiзбесi, елдi мекендердiң аулаларын су басуына байланысты 2016 жылы болған жоқ, сәуiр айында 535 тұрғын үйге су келдi, 36 елдi мекен Қостанай және Солтүстiк-Қазақстан облыстары.

Су басу деректерiнiң себебi су тасқыны емес, немесе қандай да өзендердiң басқаша төгiлуi, ал елдi мекендер алқаптарынан ерiген кiрiс суды.

Осының себебi ерiген қар суының ауылдар мен аулаларды қорғау жүйесiнiң жоқтығы, яғни жер үйiндiсi және ағынды төңiрегiнiң елдi-мекенiн алдын алу үшiн су бұру арналары құрылмаған.

Бұл таңқаларлық жағдай емес, себебi 23 елдi мекендердi су басу бұрын қауiпсiз деп саналған.

Ерiген сумен елдi мекендердi су басу қосымша фактор әсер ететiн, елдi-мекендерде құрылыс салу кеңейту болып табылады, оның едәуiр бөлiгiнде жаңа тұрғын үй салынуда шетелдегi қолданыстағы жүйесiн қорғау үйiндiлер мен арналарын, сондай-ақ құрылыс аумағында арық-арналық жүйелерi көбiне болмағандықтан.

• Елдi мекеннiң аумағынан қарды толығымен шығаруға болмайды, ал онымен далада және тауда ештеңе iстеуге болмайтынын ұмытуға болмайды.

Халық ерiген қар суынан өз үйлерiн қорғау жөнiнде өзi шаралар қолдану қажет: үй аумағына шағын су қорғау периметрiн үйiп немесе керiсiнше су арнасының арналарын қазу, өзiнiң телiмдерiне жақын орналасқан арық желiсiн тазалау қажет. Оның үстiне бұл iс-шаралар қалалар мен елдi мекендердi, аумақтарды көрiктендiру болып көзделген.

ҚР IIМ Төтенше жағдайлар комитетi

Дата создания статьи: 16.12.2017 20:01
Парақтағы соңғы өзгерістер: 16.12.2017 20:01
Қаралым саны: 434

egov.kz - мемлекеттік қызметтер және ақпарат онлайн

@2018 Ақкөл ауданының әкімшілігі
Яндекс.Метрика

Пошталық мекенжайы:

Телефон:

Факс:

Электрондық пошта адресі:

Ақкөл қаласы, Нұрмағамбетов көшесі 94,
индекс: 020100

8 (716-38) 2-02-82;

8 (716-38) 2-06-31;

akkol_kanz@akmo.kz